هواپیمای مافوق صوت X-59 ناسا: رسیدن به سرعت ۱.۴ ماخ در آزمایشی سرنوشت‌ساز

مایک لیپرت، خلبان باتجربه، پس از نزدیک به ۱۱ سال هدایت هواپیماهای پیشرفته، سرانجام به یکی از مهم‌ترین آرزوهای حرفه‌ای خود دست یافت: پرواز با یک هواپیمای آزمایشی سری X. این رؤیا در ۲۱ اکتبر محقق شد.

هواپیمای مافوق صوت X-59 ناسا: رسیدن به سرعت ۱.۴ ماخ در آزمایشی سرنوشت‌ساز

لیپرت در صحرای موهاوی کالیفرنیا، کنترل هواپیمای تحقیقاتی مافوق صوت کم‌صدای X-59 ناسا را برای اولین بار در دست گرفت. این پرواز نه تنها برای او، بلکه برای مأموریت ناسا در جهت متحول‌کردن آینده سفرهای هوایی تجاری، نقطه عطفی محسوب می‌شود.

پرواز لیپرت از مرکز تحقیقات پرواز آرمسترانگ ناسا در ادواردز کالیفرنیا آغاز ليمو بلاگ شد و دقیقاً یک ساعت به طول انجامید. در طول این آزمایش، هواپیمای X-59 به حداکثر سرعت ۱.۴ ماخ و ارتفاع تقریبی ۱۶٬۸۰۰ متری دست یافت.

لیپرت درباره تجربه پرواز مافوق صوت خود گفت:

«پس از تکمیل نقاط آزمایشی در ارتفاع بالا، برای مدت کوتاهی ارتفاع و سرعت خود را کاهش دادیم. در آن لحظه توانستم به بیرون نگاه کنم و متوجه شوم که بر فراز مناطق بیابانی مرتفع موهاوی، با یک هواپیمای آزمایشی سری X و با سرعت مافوق صوت پرواز می‌کنم. بدون شک، لحظه‌ای ویژه و فراموش‌نشدنی بود.»

با وجود اینکه هواپیمای X-59 پیش از این نیز پرواز کرده بود، آماده‌سازی لیپرت برای اولین پرواز با آن، ماه‌ها برنامه‌ریزی و تمرین را در بر گرفت.

او در این مسیر تنها نبود و با همکاری دو خلبان آزمایشی دیگر ناسا، نیلز لارسن و جیم کلُو لس، ساعت‌های زیادی را در شبیه‌سازهای زمینی گذراند تا سناریوهای مختلف پرواز را بررسی کند. لیپرت همچنین در ماه اوت، اولین آزمایش روشن‌کردن موتور را از داخل کابین انجام داد و هماهنگی‌های ارتباطی با گروه کنترل مأموریت را تمرین کرد.

این آماده‌سازی دقیق به ثمر نشست و لیپرت توانست مانورهای پیچیده‌ای را برای ارزیابی کنترل هواپیما و اطمینان از عملکرد صحیح سامانه‌های آن با موفقیت اجرا کند. برای لیپرت، این موفقیت فراتر از جنبه فنی، اهمیت عاطفی عمیقی داشت. او در این باره اظهار داشت:

هواپیمای مافوق صوت X-59 ناسا: رسیدن به سرعت ۱.۴ ماخ در آزمایشی سرنوشت‌ساز

«این پرواز برای من اهمیت ویژه‌ای داشت. تا جایی که به یاد دارم، همیشه رؤیای انجام دقیقاً همین کار را در سر می‌پروراندم؛ آزمایش یک هواپیمای واقعاً منحصربه‌فرد و همکاری با افراد فوق‌العاده‌ای که در این گروه آزمایشی حضور دارند.»

پس از انجام بررسی‌های معمول تعمیر و نگهداری و ارزیابی جامع سامانه‌ها، هواپیمای X-59 مجدداً به پرواز درآمد. این بازرسی زمینی پس از فشرده‌ترین دوره عملیاتی هواپیما تا آن زمان انجام شد؛ دوره‌ای که طی آن خدمه توانستند در مدت تنها سه روز، شش پرواز را به پایان برسانند. با این موفقیت، مهندسان مجوز عبور هواپیما به مرحله مهم بعدی آزمایش‌ها را صادر کردند.

X-59 دارای دماغه‌ای بسیار کشیده و سوزنی‌شکل است که برای پراکنده‌کردن امواج ضربه‌ای ناشی از پرواز مافوق صوت طراحی شده است. این طراحی، نیاز به شیشه جلویی مرسوم در کابین خلبان را از بین می‌برد. خلبانانی مانند لیپرت، به جای نگاه مستقیم از پنجره جلو، از سامانه دید خارجی (XVS) استفاده می‌کنند؛ فناوری‌ای که نمای مجازی 4K از فضای مقابل هواپیما را روی نمایشگری در داخل کابین نشان می‌دهد.

نکته جالب این است که در ساخت این هواپیما از قطعات بازیافتی جنگنده‌های شناخته‌شده نیز استفاده شده است. از جمله این قطعات می‌توان به پوشش کابین و صندلی پران هواپیمای تی-۳۸ و ارابه فرود اف-۱۶ اشاره کرد. بهره‌گیری از این قطعات به کاهش زمان توسعه و هزینه‌های ساخت کمک کرده است.

نیروی محرکه X-59 را یک موتور جنرال الکتریک F414 تأمین می‌کند. این موتور با استفاده از پس‌سوز، نیروی رانشی معادل حدود ۹۹۸۰ کیلوگرم تولید می‌کند تا هواپیما بتواند پروازهای تحقیقاتی مافوق صوت خود را انجام دهد.

هدف اصلی مأموریت Quesst ناسا، اجرای پروازهای آزمایشی X-59 بر فراز جوامع مختلف در ایالات متحده و بررسی واکنش مردم به صدای کم‌شدت‌تر پرواز مافوق صوت است. پژوهشگران قصد دارند نتایج بررسی‌های صوتی را در اختیار نهادهای نظارتی صنعت هوانوردی قرار دهند تا استانداردهای مربوط به آلودگی صوتی بر پایه داده‌های علمی تدوین شوند.

این شواهد در نهایت می‌توانند به متقاعدکردن مقام‌های مسئول برای لغو ممنوعیت چنددهه‌ای پروازهای تجاری مافوق صوت بر فراز خشکی کمک کنند؛ ممنوعیتی که یکی از موانع اصلی گسترش سفرهای هوایی مافوق صوت در سراسر جهان به شمار می‌رود.

هواپیمای مافوق صوت X-59 ناسا: رسیدن به سرعت ۱.۴ ماخ در آزمایشی سرنوشت‌ساز