اوایل امسال، ریچل تصمیم گرفت پیش از دیدار دوباره با مردی که مدتی با او رابطه داشته و قرار بود در جمعی از دوستان مشترک حضور پیدا کند، موضوعات میانشان را روشن کند.
ریچل که مایل نیست نام واقعیاش فاش شود و در شهر شفیلد زندگی میکند، میگوید:
من از ChatGPT برای جستوجوی شغلی استفاده کرده بودم، اما شنیده بودم کسی دیگر آن را برای دریافت توصیههای مربوط به روابط عاطفی به کار برده است. من در آن زمان احساس آشفتگی میکردم و دنبال راهنمایی بودم، بیآنکه پای دوستانم به میان کشیده شود.
او پیش از تماس تلفنی به سراغ ChatGPT رفت: «از آن پرسیدم چطور این گفتوگو را پیش ببرم، اما حالت تدافعی به خود نگیرم.» پاسخ ChatGPT چه بود؟ او میگوید:
پاسخ ChatGPT چیزی شبیه این بود که «عجب پرسش آگاهانهای، این نشان میدهد تو از نظر عاطفی پختهای که چنین چیزی را مطرح کردهای. اینجا چند توصیه برایت دارم.» لحنش مثل یک مربی انگیزشی بود که جانب مرا میگرفت، گویی من حق داشتم و طرف مقابل اشتباه میکرد.
پاسخ ChatGPT چیزی شبیه این بود که «عجب پرسش آگاهانهای، این نشان میدهد تو از نظر عاطفی پختهای که چنین چیزی را مطرح کردهای. اینجا چند توصیه برایت دارم.» لحنش مثل یک مربی انگیزشی بود که جانب مرا میگرفت، گویی من حق داشتم و طرف مقابل اشتباه میکرد.
ریچل در مجموع این تجربه را کارآمد توصیف میکند، هرچند به نظرش زبان مورد استفاده بسیار شبیه گفتار درمانی بود و از واژگانی مانند مرزهای شخصی استفاده میشد. او ادامه داد:
تنها چیزی که واقعاً از آن گرفتم این بود که یادآوری کرد میتوانم شرایط را بر اساس خواست خودم مدیریت کنم، اما پاسخها را خیلی جدی و عین به عین به کار نبردم.
تنها چیزی که واقعاً از آن گرفتم این بود که یادآوری کرد میتوانم شرایط را بر اساس خواست خودم مدیریت کنم، اما پاسخها را خیلی جدی و عین به عین به کار نبردم.
او تنها کسی نیست که برای مدیریت روابط خود به سراغ هوش مصنوعی میرود. براساس پژوهشی از شرکت آنلاین همسریابی Match، تقریباً نیمی از نسل Z در ایالات متحده (افرادی که بین سالهای ۱۹۹۷ تا ۲۰۱۲ متولد شدهاند) اذعان کردهاند از مدلهای زبانی بزرگ مانند ChatGPT برای دریافت راهنماییهای عاطفی بهره بردهاند؛ رقمی که در میان دیگر نسلها بالاترین میزان به شمار میرود.
افراد روزبهروز بیشتر برای نوشتن پیامهای جدایی، تحلیل گفتوگوهایشان با کسانی که در حال قرار گذاشتن با آنها هستند، و حتی حل مشکلات موجود در روابطشان از هوش مصنوعی کمک میگیرند. دکتر لالیتا سوگلانی روانشناس و کارشناس روابط، معتقد است استفاده از هوش مصنوعی میتواند ابزاری سودمند باشد، بهویژه برای کسانی که در برقراری روابط دچار احساس فشار یا سردرگمی میشوند. او توضیح میدهد این ابزار ممکن است در نوشتن یک پیام، تحلیل متنی مبهم یا گرفتن نظر دوم مفید واقع شود و فرصتی برای مکث فراهم آورد تا فرد واکنشی هیجانی و شتابزده نشان ندهد.
به گفته او:
هوش مصنوعی در بسیاری موارد میتواند کارکردی مشابه یک دفترچه یادداشت یا فضایی برای بازتاب افکار داشته باشد که اگر در حد یک ابزار کمکی باقی بماند و جایگزین ارتباط واقعی نشود، میتواند پشتیبان فرد باشد.
هوش مصنوعی در بسیاری موارد میتواند کارکردی مشابه یک دفترچه یادداشت یا فضایی برای بازتاب افکار داشته باشد که اگر در حد یک ابزار کمکی باقی بماند و جایگزین ارتباط واقعی نشود، میتواند پشتیبان فرد باشد.
با این حال، او چند نگرانی اساسی را نیز مطرح میکند:
مدلهای زبانی بزرگ به گونهای طراحی شدهاند که مفید و همراه به نظر برسند و درواقع محتوای ارائهشده توسط کاربر را بازتاب دهند، بنابراین ممکن است به شکل نامحسوس الگوهای ناکارآمد را تأیید کنند یا فرضیات او را تکرار نمایند. مشکل اینجاست که چنین روندی میتواند روایتهای تحریفشده یا گرایش به اجتناب را تقویت کند.
مدلهای زبانی بزرگ به گونهای طراحی شدهاند که مفید و همراه به نظر برسند و درواقع محتوای ارائهشده توسط کاربر را بازتاب دهند، بنابراین ممکن است به شکل نامحسوس الگوهای ناکارآمد را تأیید کنند یا فرضیات او را تکرار نمایند. مشکل اینجاست که چنین روندی میتواند روایتهای تحریفشده یا گرایش به اجتناب را تقویت کند.
برای نمونه او توضیح میدهد که استفاده از هوش مصنوعی برای نوشتن پیام قطع رابطه میتواند روشی برای پرهیز از مواجهه مستقیم با ناراحتی آن موقعیت باشد. این امر ممکن است به بروز رفتارهای اجتنابی دامن بزند، زیرا فرد عملاً با احساسات واقعی خود روبهرو نمیشود.
بهکارگیری هوش مصنوعی همچنین میتواند روند رشد فردی را مختل کند. دکتر سوگلانی میگوید:
اگر کسی هر بار که مطمئن نیست چگونه باید پاسخ دهد یا زمانی که احساس میکند از نظر عاطفی در معرض آسیب قرار دارد، به یک مدل زبانی بزرگ پناه ببرد، ممکن است کمکم شهود شخصی، زبان احساسی و حس هویتی خود در روابط را برونسپاری کند.
اگر کسی هر بار که مطمئن نیست چگونه باید پاسخ دهد یا زمانی که احساس میکند از نظر عاطفی در معرض آسیب قرار دارد، به یک مدل زبانی بزرگ پناه ببرد، ممکن است کمکم شهود شخصی، زبان احساسی و حس هویتی خود در روابط را برونسپاری کند.
او همچنین اشاره میکند که پیامهای تولیدشده توسط هوش مصنوعی میتوانند از نظر احساسی تهی و مصنوعی به نظر برسند و همین موضوع ممکن است دریافتکننده را دچار احساس ناخوشایند کند.
اِس لی در حالیکه کت طوسی و پیراهن چهارخانه بر تن دارد، مستقیم به دوربین نگاه میکند. اِس لی یادآور میشود که همه افراد قادر نیستند درباره روابطشان با دوستان یا اعضای خانواده صحبت کنند. با وجود چالشها، خدماتی در حال شکلگیری است که بازار مشاوره روابط را هدف قرار دادهاند.
Mei یک سرویس رایگان تولیدشده با هوش مصنوعی است. این سرویس با بهرهگیری از فناوری OpenAI آموزش دیده و به معضلات مربوط به روابط، پاسخهایی مشابه مکالمات واقعی ارائه میدهد.
بنیانگذار مقیم نیویورک، اِس لی میگوید:
ایده اصلی این است که افراد بتوانند فوراً برای هدایت روابط خود کمک بگیرند، زیرا همه از ترس قضاوت قادر نیستند با دوستان یا خانواده خود صحبت کنند. بیش از نیمی از موضوعاتی که کاربران در این ابزار مطرح میکنند مربوط به مسائل جنسی است، موضوعی که بسیاری ترجیح میدهند نه با دوستان و نه حتی با یک درمانگر در میان بگذارند. دلیل اصلی استفاده مردم از هوش مصنوعی این است که خدمات موجود پاسخگوی نیازشان نیست.
ایده اصلی این است که افراد بتوانند فوراً برای هدایت روابط خود کمک بگیرند، زیرا همه از ترس قضاوت قادر نیستند با دوستان یا خانواده خود صحبت کنند. بیش از نیمی از موضوعاتی که کاربران در این ابزار مطرح میکنند مربوط به مسائل جنسی است، موضوعی که بسیاری ترجیح میدهند نه با دوستان و نه حتی با یک درمانگر در میان بگذارند. دلیل اصلی استفاده مردم از هوش مصنوعی این است که خدمات موجود پاسخگوی نیازشان نیست.
یکی دیگر از کاربردهای متداول این سرویس آن است که افراد از آن برای بازنویسی یک پیام یا یافتن راهی برای رفع مشکل در روابطشان بهره میگیرند. انگار مردم نیاز دارند هوش مصنوعی برایشان اعتبارسنجی کند که آیا واقعاً با مشکلی مواجهاند یا خیر.
هنگام ارائه مشاورههای مربوط به روابط، ممکن است موضوعاتی مرتبط با ایمنی مطرح شوند. یک مشاور انسانی میداند چه زمانی باید مداخله کند و از مراجع خود در برابر موقعیتی بالقوه آسیبزا حمایت کند. اما آیا یک برنامه مشاورهای مبتنی بر هوش مصنوعی میتواند همان تدابیر محافظتی را فراهم سازد؟
لی این نگرانی را درباره امنیت تأیید میکند و میگوید:
فکر میکنم خطرات در مورد هوش مصنوعی بیشتر است، زیرا این فناوری میتواند به شکلی شخصی با ما ارتباط برقرار کند که هیچ فناوری دیگری قادر به آن نیست.
فکر میکنم خطرات در مورد هوش مصنوعی بیشتر است، زیرا این فناوری میتواند به شکلی شخصی با ما ارتباط برقرار کند که هیچ فناوری دیگری قادر به آن نیست.
با این حال، او توضیح میدهد که Mei دارای تدابیر محافظتی درونساخته است:
ما از متخصصان و سازمانها استقبال میکنیم که با ما همکاری داشته باشند و نقش فعالی در شکلدهی به محصولات هوش مصنوعی ما ایفا کنند.
ما از متخصصان و سازمانها استقبال میکنیم که با ما همکاری داشته باشند و نقش فعالی در شکلدهی به محصولات هوش مصنوعی ما ایفا کنند.
شرکت OpenAI، خالق ChatGPT، اعلام کرده که تازهترین مدل آن در زمینههایی مانند جلوگیری از شکلگیری وابستگی ناسالم عاطفی و چاپلوسی بیش از حد پیشرفتهایی نشان داده است. در بیانیه این شرکت آمده است:
افراد گاهی در لحظات حساس به ChatGPT مراجعه میکنند، بنابراین ما میخواهیم مطمئن شویم پاسخها مناسب هستند و این کار تحت هدایت متخصصان انجام میشود. این امر شامل ارجاع دادن افراد به کمک حرفهای در صورت لزوم، تقویت سازوکارهای ایمنی در پاسخ به درخواستهای حساس و خرید بک لینک ارزان تشویق کاربران به گرفتن استراحت در طول جلسات طولانی است.
افراد گاهی در لحظات حساس به ChatGPT مراجعه میکنند، بنابراین ما میخواهیم مطمئن شویم پاسخها مناسب هستند و این کار تحت هدایت متخصصان انجام میشود. این امر شامل ارجاع دادن افراد به کمک حرفهای در صورت لزوم، تقویت سازوکارهای ایمنی در پاسخ به درخواستهای حساس و تشویق کاربران به گرفتن استراحت در طول جلسات طولانی است.
یکی دیگر از حوزههای نگرانی، موضوع حریم خصوصی است. چنین برنامههایی این قابلیت را دارند که دادههایی بسیار حساس گردآوری کنند و در صورتی که توسط هکرها فاش شوند، پیامدهایی ویرانگر در پی خواهد داشت. آقای لی میگوید:
در هر نقطه تصمیمگیری درباره نحوه مدیریت حریم خصوصی کاربران، ما همواره مسیری را انتخاب میکنیم که بیشترین حفاظت از حریم خصوصی را داشته باشد و تنها اطلاعاتی جمعآوری شود که برای ارائه بهترین خدمت ضروری است. بر اساس این سیاست، برنامه Mei درخواستی برای دریافت دادههای هویتی افراد ندارد، جز یک نشانی ایمیل. گفتگوها تنها برای اطمینان از کیفیت خدمات به شکل موقت ذخیره میشوند و پس از ۳۰ روز حذف خواهند شد. در حال حاضر این دادهها به طور دائمی در هیچ پایگاه دادهای نگهداری نمیشوند.
در هر نقطه تصمیمگیری درباره نحوه مدیریت حریم خصوصی کاربران، ما همواره مسیری را انتخاب میکنیم که بیشترین حفاظت از حریم خصوصی را داشته باشد و تنها اطلاعاتی جمعآوری شود که برای ارائه بهترین خدمت ضروری است. بر اساس این سیاست، برنامه Mei درخواستی برای دریافت دادههای هویتی افراد ندارد، جز یک نشانی ایمیل. گفتگوها تنها برای اطمینان از کیفیت خدمات به شکل موقت ذخیره میشوند و پس از ۳۰ روز حذف خواهند شد. در حال حاضر این دادهها به طور دائمی در هیچ پایگاه دادهای نگهداری نمیشوند.
برخی افراد از ترکیب هوش مصنوعی و یک درمانگر انسانی بهره میبرند. زمانی که کورین (نام واقعی او نیست) در اواخر سال گذشته به دنبال پایان دادن به یک رابطه بود، شروع کرد به استفاده از ChatGPT برای گرفتن راهنمایی درباره نحوه مواجهه با این موضوع.
کورین که ساکن لندن است، میگوید انگیزه او برای رجوع به هوش مصنوعی زمانی شکل گرفت که همخانهاش از تجربه مثبت خود در استفاده از آن برای دریافت مشاورههای مرتبط با روابط عاطفی، از جمله نحوه جدایی از یک نفر، سخن گفته بود.
او بیان میکند که از ChatGPT میخواست تا به پرسشهایش در همان سبکی پاسخ دهد که کارشناسان مشهور روابط عاطفی چون جولیان تورکی یا روانشناس دکتر نیکول لپرا که هر دو در شبکههای اجتماعی بسیار محبوب هستند، عمل میکنند.
او زمانی که در ابتدای سال جاری دوباره شروع به قرار ملاقاتهای عاشقانه کرد، بار دیگر به سراغ ChatGPT رفت و همچنان پاسخها را در قالب مشاورههای مشابه کارشناسان مورد علاقهاش درخواست میکرد. او میگوید:
حدود ژانویه با مردی به قرار رفتم که از نظر فیزیکی برایم جذابیتی نداشت، اما ارتباط خوبی بین ما برقرار شد، بنابراین از ChatGPT پرسیدم آیا ارزش دارد به ملاقات دیگری با او بروم یا نه. من میدانستم آنها خواهند گفت بله، چون کتابهایشان را خوانده بودم، اما خوب بود که توصیهها بر اساس شرایط خاص خودم ارائه میشد.
حدود ژانویه با مردی به قرار رفتم که از نظر فیزیکی برایم جذابیتی نداشت، اما ارتباط خوبی بین ما برقرار شد، بنابراین از ChatGPT پرسیدم آیا ارزش دارد به ملاقات دیگری با او بروم یا نه. من میدانستم آنها خواهند گفت بله، چون کتابهایشان را خوانده بودم، اما خوب بود که توصیهها بر اساس شرایط خاص خودم ارائه میشد.
کورین که یک درمانگر هم دارد، توضیح میدهد که گفتوگوهای او با رواندرمانگرش بیشتر به مسائل دوران کودکی او میپردازد، در حالی که پرسشهایش از ChatGPT بیشتر پیرامون موضوعات مرتبط با قرارها یا پرسشهای عاطفی است.
او میگوید که به توصیههای هوش مصنوعی با «مقداری فاصله» نگاه میکند. او گفت:
میتوانم تصور کنم برخی افراد روابطشان را خاتمه دهند یا حتی گفتگوهایی را با شریک خود پیش ببرند که شاید هنوز زمانش نرسیده باشد، زیرا ChatGPT صرفاً آنچه را بازمیگرداند که فکر میکند شما مایل به شنیدن آن هستید. این ابزار در لحظات پراسترس زندگی خوب است و زمانی که دوستی در دسترس نباشد، به آرام شدن من کمک میکند.
میتوانم تصور کنم برخی افراد روابطشان را خاتمه دهند یا حتی گفتگوهایی را با شریک خود پیش ببرند که شاید هنوز زمانش نرسیده باشد، زیرا ChatGPT صرفاً آنچه را بازمیگرداند که فکر میکند شما مایل به شنیدن آن هستید. این ابزار در لحظات پراسترس زندگی خوب است و زمانی که دوستی در دسترس نباشد، به آرام شدن من کمک میکند.
